عکسبرداری هوایی؛ بازوی کمکی در پایش تغییرات زمین
به گزارش روابط عمومی سازمان نقشهبرداری کشور، عکسهای هوایی به عنوان یکی از ابزارهای کلیدی در نقشهبرداری و تحلیلهای مکانی شناخته شده و کاربردهای گستردهای در حوزههای مختلف دارند. این تصاویر به متخصصین در دستیابی به اطلاعات دقیق و جامع از تغییرات محیطی کمک میکنند. با دسترسی به دادههای بهروز و دقیق، میتوان از این تصاویر برای انجام پروژههای زیرساختی و مهندسی استفاده کرد. به عنوان مثال، برنامهریزان عمرانی میتوانند با بهرهبرداری از این تصاویر، نقشههای سهبعدی و مدلهای دقیقتری از مناطق توسعهیافته تهیه کنند و تصمیماتی بهینه اتخاذ نمایند.
در عکس هوایی اخذ شده در سال ۱۳۴۹ از محدوده میدان آزادی و اطراف آن توسط سازمان نقشهبرداری کشور، میتوان برج آزادی را در حال ساخت مشاهده نمود.
به مناسبت سالگرد افتتاح برج آزادی، خلاصهای از ویژگیهای این سازه زیبا و ارزشمند ارائه میشود. معماری این بنا تلفیقی از معماری دورههای هخامنشی و ساسانی با هنر و معماری اسلامی است که بهزیبایی هرچهتمامتر با یکدیگر ترکیب شدهاند. در طراحی برج آزادی و محوطه اطراف آن، از المانهایی مانند چهارطاقی، بادگیر، کاربندی و باغ ایرانی کمک گرفته شده و انواع کاشیها در آن بهکار رفته است. در این بنای باشکوه، خطوط موازی و کشیده پایه برج، نمادی از معماری دوره هخامنشی، قوس اصلی آن، نماد طاق کسری در دوره ساسانی و قوس شکسته قسمت فوقانی آن، نشانی از معماری اسلامی است.
برج آزادی شبیه دروازهای سنگی است که دو دوره از تاریخ معماری ایران را به هم پیوند میدهد؛ اما راز ساخت این بنا فقط در قوسهای بلند و سنگهای سفیدش نیست. پشت نمایی که امروز به یکی از شناختهشدهترین تصویرهای تهران تبدیل شده، محاسبات مهندسی پیچیدهای قرار دارد که در اواخر دهه ۱۳۴۰، با کمک کامپیوتر انجام میشد؛ زمانی که کامپیوتر هنوز به ابزار روزمره معماران و مهندسان ایرانی تبدیل نشده بود. در معرفی برج آزادی، عدد هشت هزار بارها تکرار شده است. این عدد به قطعات سنگ مرمر سفیدی اشاره دارد که برای پوشش نمای برج به کار رفتند. اما هشت هزار قطعه سنگ به معنای هشت هزار قطعه همشکل نبود. نمای برج از سطوحی تشکیل شده که بهتدریج تغییر جهت میدهند و در امتداد قوسها و پایههای سازه به هم میرسند. اگر سنگها قرار بود بدون محاسبه دقیق و صرفاً با اندازهگیریهای معمول کارگاهی تراشیده شوند، کوچکترین خطا میتوانست در محل اتصال قطعات به یکدیگر ظاهر شود. اینجا بود که کامپیوتر وارد ماجرا شد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره پروژه، از کامپیوتر برای محاسبه شکل قطعات و تعریف سطوح پیچیده و درهمتنیده برج استفاده شد. این فناوری به طراحان و مهندسان امکان میداد هندسه دشوار بنا را با دقت بیشتری به دستورالعملهای اجرایی تبدیل کنند؛ کاری که انجام آن صرفاً با ترسیم نقشههای دوبعدی و اندازهگیری دستی، دشوارتر و زمانبرتر بود. شایان ذکر است استفاده از کامپیوتر در این پروژه به معنای وجود نرمافزارهای سهبعدی امروزی نبود. فناوری محاسباتی آن دوران محدودیتهای فراوانی داشت و نقش آن را باید در چارچوب امکانات مهندسی دهه ۱۳۴۰ درک نمود. نکته جالب دیگر اینکه سنگهای نما صرفاً پوششی تزئینی نبودند که پس از اتمام سازه روی آن چسبانده شوند. در شیوه اجرای برج، قطعات سنگی در ارتباط با ساختار بتنی بنا قرار داشتند و در بخشهایی نقش قالب دائمی بتن را نیز ایفا میکردند. این ویژگی، اهمیت دقت در تراش و نصب را بیشتر میکرد؛ زیرا سنگها باید هم با هندسه ظاهری برج هماهنگ میشدند و هم در فرایند ساخت سازه وظیفه خود را انجام میدادند.




نظر دهید