به گزارش روابط عمومی سازمان نقشه‌برداری کشور، این سازمان با همکاری شورای عالی کارشناسان رسمی دادگستری، فاز نخست سامانه پیشرفته تشخیص تغییرات در تصاویر هوایی را در حاشیه بیست و نهمین همایش و نمایشگاه ملی مهندسی نقشه‌برداری و اطلاعات مکانی(ژئوماتیک1404) و پنجمین نمایشگاه بین‌المللی ایران ژئو با حضور دکتر سید اسکندر صیدایی، رئیس سازمان نقشه برداری کشور و دکتر دوانی، نایب رئیس شورای عالی کارشناسان رسمی دادگستری رونمایی کرد.این سامانه با هدف مقابله با دستکاری و جعل در عکس‌های هوایی، از آرشیو ملی نقشه و اطلاعات مکانی کشور تغذیه می‌کند و قرار است در آینده جزئیات تغییرات را نیز شناسایی کند.

حفاظت از آرشیو ملی نقشه؛ پشتوانه کارشناسان قضایی

حمیدرضا سیدین بروجنی، معاون فناوری و ارائه اطلاعات مکانی سازمان، در مراسم رونمایی گفت: سازمان نقشه‌برداری به‌عنوان متولی آرشیو ملی نقشه و اطلاعات مکانی، دهه‌ها داده و تصاویر هوایی کشور را ذخیره کرده است. این مجموعه برای کارشناسان رسمی دادگستری یکی از منابع اصلی در تشخیص و تحلیل وضعیت اراضی محسوب می‌شود.وی تاکید کرد: عکس‌های هوایی در پرونده‌های قضایی مرتبط با زمین و مالکیت، نقش «سند معتبر»را دارند و هر گونه دستکاری در آنها می‌تواند مسیر رسیدگی قضایی را منحرف کند.

چالش فتوشاپ و جعل هوشمند

سیدین بروجنی تصریح کرد: با گسترش سامانه‌های ادیت تصویر مانند فتوشاپ، تغییرات انجام‌شده به‌قدری دقیق شده‌ است که با چشم غیرمسلح قابل تشخیص نیست. این امر موجب بروز مواردی از سوءاستفاده و تقلب شده که می‌تواند اعتماد به اصالت تصاویر را مخدوش کند.

فاز اول: تشخیص تغییر/فاز دوم: شناسایی نوع تغییر

بر اساس ماده ۱۱ قانون احکام دائمی، سازمان نقشه‌برداری موظف به نظارت و کنترل فنی بر محصولات نقشه و اطلاعات مکانی کشور است.معاون فناوری سازمان نقشه‌برداری کشور گفت: در فاز نخست، سامانه تنها اعلام می‌کند که یک تصویر تغییر کرده یا خیر. در فاز دوم، با استفاده از فناوری ژئو۸، نوع تغییرات نیز مشخص می‌شود. با روش‌های change detection نه‌تنها تغییرات شناسایی، بلکه امکان بازیابی تصویر اصلی وجود خواهد داشت.کاربران اصلی سامانهاین سامانه علاوه بر کانون کارشناسان رسمی دادگستری، در اختیار مشاورین قوه قضاییه و نهادهایی مانند بنیاد مستضعفان قرار می‌گیرد. سیدین بروجنی افزود: بنیاد مستضعفان یکی از بزرگ‌ترین کاربران ماست. مراجعاتی برای اثبات مالکیت زمین به این نهاد انجام می‌شود و گاهی احتمال خطا یا تقلب وجود دارد که ما قصد داریم این ریسک را به صفر برسانیم.

ابعاد ملی و امنیتی پروژه

کارشناسان معتقدند این سامانه، نه‌تنها در رسیدگی قضایی و جلوگیری از تضییع حقوق مالکیت مؤثر است، بلکه جنبه امنیتی نیز دارد؛ به‌ویژه در مناطق مرزی، منابع طبیعی و پروژه‌های عمرانی حساس که هرگونه جعل تصویر می‌تواند خسارات کلان به همراه داشته باشد.