plus
reset
minus
plus
minus
تاریخ انتشارجمعه ۱۰ ارديبهشت ۱۴۰۰ ساعت ۲۰:۴۵
کد مطلب : ۳۸۴۲

تحلیل زمین لرزه  با بزرگای ۵.۹ گناوه استان بوشهر مورخ ۲۹ فروردین و دلایل ازدحام  پس لرزه های آن

دکتر حمیدرضا نانکلی رئیس اداره ژئودزی و ژئودینامیک اداره کل زمین سنجی و نقشه برداری
تحلیل زمین لرزه  با بزرگای ۵.۹ گناوه استان بوشهر مورخ ۲۹ فروردین و دلایل ازدحام  پس لرزه های آن
plusresetminus
تحلیل زمین لرزه  با بزرگای ۵.۹ گناوه استان بوشهر مورخ ۲۹ فروردین و دلایل ازدحام  پس لرزه های آن

به گزار ش مرکز  لرزه نگاری کشوری  زمین لرزه ای با بزرگای ۵.۹  در عمق۱۰ کیلومتری  ساعت ۱۱:۱۱ مورخ ۲۹ فروردین ماه در ۲۸کیلومتری بندر گناوه در استان بوشهر رخ داد .
این زمین لرزه تا کنون۲۰۰ پس لرزه داشته که در مقایسه با زمین لرزه های هم بزرگای خود مثل زمین لرزه سی سخت که فقط ۱۷ پس لرزه داشت قابل توجه و بی نظیر بوده است که در این تحلیل دلایل آن را مشخص خواهم کرد.
    
تکتونیک منطقه 

زاگرس چین خورده و بالا آمده در محدود تا ۲۵۰ کیلومتری از خط درزه که محل و زون تغییر شکل ناشی از  برخورد دو صفحه عربی و اوراسیا است شکل گرفته و تقسیم بندی های مختلفی  از  دیدگاه زمین شناسی دارد. 
تجمع تنش فعال ناشی حرکات  صفحه  تکتونیکی AR-EUدر طول زمان  و غلبه این تنش بر استحکام قطعه رگ سفید (گسل پیش ژرفای زاگرس)  و شکست آن(تنش برشی برتنش ناشی از اصطحکاک غلبه کرده) گسیختگی ایجاد ولغزش برروی صفحه قطعه گسلی  انجام شده است.در این حا لت تنش های حداکثر  به سمت دم گسل و قسمت پایین و بالای پوسته منتقل شدند که در پس لرزه ها نیز نشان داده شده است.میزان تنش قبل اززلزله و آغاز گسیختگی بر روی این قسمت از  قطعه  گسل پیش ژرفای راگرس ۱۶.۵ مگا پاسگال میباشد.در این حالت تنش برشی بر تنش قبل از زلزله غلبه کرده و جابجایی در صفحه گسل رخ داده است. 
پس لرزه ها دنباله ای از زمین لرزه ها هستند که پس از وقوع شوک اصلی در یک گسل اتفاق می افتند و در نزدیکی منطقه گسل که در آن گسیختگی اصلی اتفاق افتاده رخ می دهد و بخشی از "روند تنظیم مجدد" پس از لغزش اصلی در صفحه گسلی  است. پس لرزه ها با گذشت زمان کمتر می شوندو می توانند برای روزها ، هفته ها ، ماهها  ادامه داشته باشند. وقوع پس‌لرزه‌ها  پس از یک رخداد زمین‌لرزه بزرگ ناشی از به تعادل رسیدن و ثبات تنش تکتونیکی حاکم بر پوسته زمین پس از رخداد زمین‌لرزه اصلی است.  به عبارتی باقی مانده انرژی است که از رخداد اصلی در زمین باقی مانده است.  پس از یک زلزله بزرگ حرکات پوسته متوقف نمی شودو  پس لرزه هایی به دنبال دارد که برخی از آنها آسیب زا هستند. لغزش مربوط به این پس لرزه ها را پس لغزش می نامندو ممکن است به صورت زمین لرزه های معمولی یا به صورت لغزش کند رخ دهد که احساس نمی شود.

 زمین لرزه این قطعه از گسل پیش ژرفای زاگرس که مسبب زلزله با بزرگای ۵.۹ فروردین ماه بوده است عامل دو تغییر شکل دراین  منطقه شده :  ۱-تغییر شکل آنی سطح زمین :  در قسمت بالای پوسته بین ۱۰ تا ۱۵  کیلومتر که  دارای دمای کم - اصطکاک وشکننده است و به آن تغییر شکل هم لرزه ای می گویم که بر اساس نتابج حاصل از تصاویری راداری رصد خانه ملی آتن  ۱۵ سانتی متر بدست آمده است . ۲- تغییر شکل دوم :  بلافاصله پس از وقوع زلزله  مکانیسم آزاد شدن تنش به دلیل ویسکوزیته کم و دمای بالا در قسمت پایین یا شکل پذیر پوسته زمین فعال شده که منجر به تغییر شکل های پس لرزه ای در این قطعه گسلی شده.  این سیکل با توجه به بزرگای زمین لرزه مربوط به یک دوره از چند دقیقه تاماه ها یا سال ها پس از زلزله است که پوسته و گسل هر دو به حالت تغییرات تنش پوسته ناشی از زلزله تنظیم می شوند. در طول دوره پس لرزه ای  حداقل دو فرآیند مشخص باعث ایجاد حرکت اضافی پوسته می شود. یکی شامل لغزش اضافی که معمولاً جزئی و در امتداد گسل رخ داده است و دوم مناطق عمیق تری از پوسته پایین تر از۱۵ کیلومتر در پاسخ به تغییرات تنش پوسته جریان دارند .
چهار  علت عمده که برای این هجمه پس لرزه ای گناوه  تشخیص دادیم عبارت است از :

    این زمین لرزه از نوع بین صفحه ای است  که در زون  تغییرشکل عربی اوراسیا اتفاق افتاده است نرخ این همگرایی ۲۰.۹ میلیمتر درسال است و دارای نرخ تجمع تنش بالای تکتونیکی است .
دوم  انحنای قطعه گسلی رگ سفید که به صورت راندگی است  و شیبی متمایل به سمت شمال شرق دارد . اگر به زمین لرزه اصلی و پراکندگی پس لرزها نگاه کنیم  نحوه پخش و تراکم آنها را در محدوه داخل و خارج انحنا یا خم گسل(برخورد سه گانه) می بینیم که در تصاویر راداری نیز مشخص است  و نشان میدهد که عمده تغییر شکل و جابجایی در فرا دیواره گسل بیشتر بوده  است.همچنین بر اساس تغییرات تنش کلمب نیز  قسمت عمده تنش رها شده در این زون متمرکز شده که با تطابق پسلرزه ها کاملا مشخص است.  
سوم  وسعت گسیختگی است که محدوده ۲۰در ۲۵ کیلومتر مربع پوشش میدهد  و نشان میدهد که شکست مساحت زیا دی را در بر گرفته .
چهارم  وجود انحنا  گسل و و نقاط بریر با توجه به جنس سنگ منطقه .
بر اساس نتاج بدست آمده بنظر می رسد   گسل هایی که  دارای انحنا  و خمش میباشند به عنوان مناطق خطر و تجمع تنش  و پیش  نشانگر زلزله بایستی در نظر گرفته شوند و مورد پایش  مستمر قرار گیرند.





https://www.ncc.gov.ir/vdci.5apct1avrbc2t.html
ncc.gov.ir/vdci.5apct1avrbc2t.html
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما
کد امنيتی