plus
reset
minus
plus
minus
تاریخ انتشارچهارشنبه ۱ ارديبهشت ۱۴۰۰ ساعت ۲۲:۰۶
کد مطلب : ۳۷۴۱

بشرویه، نگین باستانی و گردشگری استان خراسان جنوبی در معرض آسیب فرسایش بادی

اکرم مولایی، معصومه آمیغ پی، کمیته مخاطرات زمینی سازمان نقشه برداری
بشرویه، نگین باستانی و گردشگری استان خراسان جنوبی در معرض آسیب فرسایش بادی
plusresetminus

بشرویه، نگین باستانی و گردشگری استان خراسان جنوبی در معرض آسیب فرسایش بادی



 
بنابر اعلان اداره کل منابع طبیعی استان خراسان جنوبی، استان خراسان جنوبی دومین استان بیابانی کشور است که بخش عظیمی از بیابان‌های کشور را در خود جای داده است و به دلیل خشکسالی‌های 16 ساله اخیر روز به روز به وسعت بیابان های این استان اضافه می شود. به گفته برخی از کارشناسان اگر روند خشکسالی در استان تا 15 سال آینده ادامه داشته باشد در این استان چیزی به عنوان مرتع وجود نخواهد داشت. وسعت خراسان جنوبی 15 میلیون هکتار است، از این میزان هفت میلیون و500 هزار هکتار از اراضی استان در معرض تهدید فرسایش بادی است که این 10 درصد مساحت کشور را شامل می شود.
در خراسان جنوبی 28 کانون بحرانی فرسایش بادی وجود دارد که در این کانون حرکت ماسه های روان در بدترین وضعیت قرار دارد. مساحت کانون های بحرانی استان یک میلیون و386 هزار هکتار است که 9 درصد مساحت استان را شامل می‌شود. 202 میلیارد ریال خسارت  کانون های فرسایش بادی به منابع زیستی و اقتصادی استان برآورد شده است.
در گسترش بیابان زایی دو عامل انسانی و محیطی نقش دارند.  بوته کنی، چرای بی رویه دام  از جمله عوامل انسانی و خشکسالی های 16 ساله اخیر، سیلاب ها،آفات و امراض و باد های 120 روزه سیستان از جمله عوامل طبیعی هستند. همچنین محدوديت‌هاي منابع آب، محدوديتهاي منابع اراضي (خاك فقير و پوشش گياهي فقير)، ديم كاري در اراضي شيب دار بدون درنظر گرفتن مسايل فني آن، فقدان الگوي كاربري اراضي بر اساس قابليتها و توان محيطي وعدم وجود كشاورزي صحيح مناسب با وضعیت فرسايش اراضي و وضعیت آب استان از جمله محدودیت های بیابان های استان میباشد. مدیریت سیلاب‌ها، بذرپاشی و ایجاد بادشکن زنده و غیر زنده را میتوان ازجمله اقدامات بیابان زدایی در استان دانست و به دلیل اینکه اعتبارات بسیار پایین طی سالهای گذشته اختصاص یافته است به همان نسبت اقدامات بیابان زدایی دراستان کاهش داشته است.

بزرگ ترین کانون بحرانی فرسایش بادی بیابان خراسان جنوبی در بشرویه است که خسارات ناشی از این پدیده باعث پر شدن منابع تأمین آب از رسوبات و از بین رفتن اراضی حاصلخیز کشاورزی شده و مانع بزرگی در جهت پیشرفت جوامع انسانی ساکن در منطقه را فراهم آورده است .در حال حاضر سه کانون بحرانی فرسایش بادی در شهرستان بشرویه با وسعت 243 هزار هکتار وجود دارد. روند افزایش مساحت بیابان های این شهرستان قابل توجه است. بر اساس بررسی عکس های هوایی در طول سال های 1974 تا 2004 (طی سی سال گذشته) حدود 25 کیلو متر مربع معادل دو هزار و 500 هکتار بیابان های این شهرستان افزایش داشته است. بر اثر این عامل تپه های ماسه ای حرکتی رو به جلو به طرف بشرویه و مزارع کشاورزی در پیش گرفته که این تهدیدی برای آینده شهر و کشاورزان است.



به طور میانگین هفته ای یک بار در این شهرستان ورزش باد 35 کیلومتر در ساعت همراه با ریزگردها می وزند که علاوه بر سلامت شهروندان، بخش کشاورزی که محور استقلال این شهرستان است را نیز تهدید می کند. محورهای مواصلاتی شهرستان بشرویه و فردوس که از حاشیه کویرمی گذرندواکثرا این محورهای مواصلاتی مورد هجوم شن های روان قرار گرفته و مسدود می شوند. دام بیش ازظرفیت مراتع با توجه به خشکسالی های اخیر تهدیدی برای این شهرستان است و این عامل باعث شده است که پوشش گیاهی این منطقه کاهش پیدا کند.
با وضعیت فعلی و حرکت شن های روان و عدم توجه به فرسایش بادی توسط مسئولین طی 10 تا 15 سال آینده بیشتر چاه های کشاورزی  این شهرستان زیر پوشش تپه های ماسه ای و شهرک امام خمینی شهر بشرویه و غنی آباد بخش مرکزی این شهرستان در معرض تپه های ماسه ای قرار خواهد گرفت.
بر اساس پردازش تصاویر راداری ماهواره Sentinel-1 که در سازمان نقشه برداری کشور صورت گرفته است، منطقه مذکور در بازه زمانی 2018.03  تا  2020.03 ، فرونشستی با نرخ حدود 4 سانتی متر در سال در منطقه ای به وسعت 800 کیلمتر مربع را نشان میدهد که ناشی از فرسایش بادی منطقه است. لزوم مدیریت این پدیده به منظور جلوگیری از آسیب به این منطقه تاریخی و کشاورزی امری ضروری می باشد.




 
https://www.ncc.gov.ir/vdcg.t9wrak9uqpr4a.html
ncc.gov.ir/vdcg.t9wrak9uqpr4a.html
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما
کد امنيتی