کد QR مطلبدریافت لینک صفحه با کد QR

سالگرد بزرگترین زمین لرزه ۵۰ سال اخیر (زمین لرزه ۲۷ فروردین ماه ۹۲ با بزرگای ۷.۸ سراوان ) 

دکتر حمیدرضا نانکلی رئیس اداره ژئودزی و ژئودینامیک اداره کل زمین سنجی و نقشه برداری زمینی

27 فروردين 1400 ساعت 17:32


سالگرد بزرگترین زمین لرزه ۵۰ سال اخیر (زمین لرزه ۲۷ فروردین ماه ۹۲ با  بزرگای ۷.۸ سراوان ) 

منطقه مکران حدود 600 کیلومتراز نوار ساحلی جنوب شرقی ایران است که درغرب به تنگه هرمز (گسل راستا لغز راستگرد میناب) و در شرق به نزدیکی شهر کراچی (گسلهای راستا لغز چپگرد چمن و اورناچ نال Ornach Nal ) محدود شده است. در امتداد مکران  شاهد فروراندگی قسمت اقیانوسی صفحه عربی به زیر صفحه اوراسیا با نرخ ۱۹ میلیمتر در سال بر اساس نتایج حاصله از شبکه ایستگاه های دائمی GNSS سازمان نقشه برداری کشور  هستیم. 

رخداد
درساعت   ۱۴ ۱۵  روز ۲۷ فروردین ماه سال ۹۲   زمین لرزه ای در عمق ۸۴ کیلومتری و  با بزرگای ۷.۸ ریشتر منطقه سراوان واقع در جنوب شرقی ایران را به لرزه درآورد.  این رخداد بالغ بر ۴۱ کشته و بیش از ۱۸۰ زخمی بر جای گذاشت.  ۱۱ پسلرزه با بزرگای بین ۴ تا ۵.۷ ریشتر در منطقه رخ داد.بررسی لرزه خیزی گستره یک درجه در یک درجه کانون زمینلرزه نشان میدهد که حدود۹۴رویداد لرزه ای  در قرن گذشته در منطقه رخ داده است. از این تعداد ۲۲ رویداد دارای بزرگی بیش از ۵ هستند. زمینلرزه سراوان  بزرگترین زمینلرزه رویداده در منطقه در پنجاه سال اخیرمیباشد.
علاوه بر رخدادهای مذکور، سه زمینلرزه مهم دیگر در نزدیکی محل وقوع زلزله سراوان، یعنی رخداد ۱۳ ژوئن ۱۹۳۴ با بزرگای ۶.۹ ریشتر در شمال شرقی سراوان، رخداد ۱۸ آوریل ۱۹۸۳ با بزرگای ۶.۷ ریشتر در شمال غربی سراوان و زمینلرزه ۱۸ ژانویه ۲۰۱۱ با بزرگای ۷.۲ ریشتر در دالبندین، ثبت شده اند.
معروفترین زمینلرزه در ناحیه مکران، زمینلرزه  ۱۷ نوامبر سال 1945 با بزرگای 8.2 ریشتر است. این زمینلرزه در فاصله ۳۷۰ کیلومتری جنوب زلزله   سراوان رخ داده است . گزارشاتی مبنی بر وقوع رخدادهایی با بزرگی بیش از ۷.۷ ریشتر درقسمت شرقی مکران درسال 1765 در Ra’s Kuchari، و در سالهای 1851 و 1864 در Gwadar موجود است. (Byrne et.al. 1992).

چکانش یا تحربک گسل زندان میناب

زمینلرزه دیگری با بزرگای ۶.۲ریشتر، که با تعداد زیادی پسلرزه همراه بود، در سامانه گسلی زندان میناب (ZMP) ، ۲۶ روز بعد از زلزله سراوان، به وقوع پیوست.از آنجاییکه این زمینلرزه ناشی از حرکت امتداد لغز گسل شمالی-جنوبی است،  و وقوع زمینلرزه سراوان موجب گسیختگی صفحه گسلی زندان میناب  شده است که در الگوی جابجایی هملرزه ناشی از زلزله سراوان در محل وقوع رخ داد  مشاهده میشود . فاصله زمانی ۲۶ روزه بین دو زمینلرزه را میتوان ناشی از توزیع دوباره سیالات و یا ناشی از تجمع اضافی تنش مورد نیاز برای آستانه گسیختگی زمینلرزه  گسل میناب زندان دانست.
نتایج حاصل از سری زمانی  ایستگاه های دائمی سازمان نقشه برداری کشور نشان دهنده جابجابی هم لرزه ،  در راستای شمالی-جنوبی در ایستگاه زابل به میزان ۱۴ میلیمتر و در راستای شرقی-غربی در ایستگاه گلمورتی  ۹.۵ میلیمتر دیده میشود. این برای اولین بار است که آفست هملرزه حاصل از مشاهدات GPS برای زمینلرزهایی با عمق ۸۴ کیلومتر گزارش شده است .در پهنه مکران ۶ ایستگاه دائمی سازمان نقشه برداری موجود است که که جاسک و چابهار در در ساحل دریای عمان گلمورتی و سراوان در ناحیه پیش قوسی  و فهرج  زابل در ناحبه پشت قوسی قرار دارند.

نتایج  

زمین لرزه ۷.۸ ریشتری  سراوان در جنوب شرقی ایران در نتیجه گسلش معکوس در عمق میانی به وقوع پیوسته است و در زمره زمینلرزههای درون صفحه ای محسوب میشود که در صفحه فرورانشی عربی رویداده است. 
 آفست برآورد شده در سری زمانی ایستگاه های دائمی سازمان نقشه برداری کشور با لغزش روی شیب صفحه فرورونده شمالی-غربی گسل سازگار است. 
وقوع چنین زمینلرزهای ایجاب میکند که اولاً ناحیه فرورانشی مکران قویاً جفت یا کوپل شده است  و ثانیاً صفحه فرورونده عربی نیروی کششی مضاعفی را، به خاطر فرآیند ازهم گسیختگی در قسمت غربی مکران و منطقه زاگرس، متحمل میشود.


کد مطلب: 3694

آدرس مطلب: https://www.ncc.gov.ir/fa/news/3694/سالگرد-بزرگترین-زمین-لرزه-۵۰-سال-اخیر-۲۷-فروردین-ماه-۹۲-بزرگای-۷-۸-سراوان

سازمان نقشه برداری کشور
  https://www.ncc.gov.ir