plus
reset
minus
plus
minus
تاریخ انتشارشنبه ۱۲ مهر ۱۳۹۹ ساعت ۱۴:۰۶
کد مطلب : ۲۸۲۲

دریاچه ارومیه در شرایط مشابه سال 1398 و همچنان امیدوار به آینده

دکتر علی سلطانپور مدیر آبنگاری و امور جزرومدی ، سازمان نقشه برداری کشور بیان کرد: بررسی تراز دریاچه ارومیه با استفاده از داده‌های ماهواره ارتفاع‌سنجی جیسون 3 در سالها و ماههای اخیر نشان‌دهنده آن است که دریاچه ارومیه توانسته است تراز سال گذشته خود را کما بیش در سال جاری حفظ نموده و در انتهای تابستان 1399 تراز این دریاچه تقریبا 1271.5متر می باشد و نشان دهنده آن است که همچنان میتوان به احیای کامل در سال‌های آتی امیدوار ماند. بدیهی است که با توجه به کاهش شدید تراز دریاچه در طی بیش از دو دهه اخیر احیای نسبی آن در دو سال اخیر بسیار شکننده بوده و کاهش بارش و آب‌های ورودی به این دریاچه می‌تواند احیای آن را به مخاطره اندازد.
دریاچه ارومیه در شرایط مشابه سال 1398 و همچنان امیدوار به آینده
plusresetminus
به گزارش روابط عمومی سازمان نقشه برداری کشور به نقل از مدیریت آبنگاری و امور جزر و مدی، دریاچه ارومیه بعنوان بزرگترین دریاچه داخلی کشور همواره نقش بسیار مهمی در اکوسیستم شمالغرب کشور ایفا نموده است. نقش این دریاچه در تعدیل آب و هوای منطقه، حفظ رطوبت، گردشگری و زیستگاهی برای گونه های خاص گیاهی و جانوری بر کسی پوشیده نیست بطوریکه فقدان آن میتواند اثرات جبران ناپذیری را به محیط زیست و اقتصاد کشور تحمیل نماید. 

دکتر علی سلطان پور در این زمینه گفت: « مدیریت آبنگاری و امور جزرومدی سازمان نقشه برداری کشور از دهه 60 شمسی، مسئولیت هیدروگرافی، تهیه چارتهای دریایی و پایش و مدلسازی تراز دریا در سواحل شمال و جنوب کشور را عهده دار می باشد و در این راستا ضمن جمع آوری مشاهدات میدانی با استفاده از شناورهای آبنگاری، همچنین از داده های ماهواره ای به منظور مطالعات خط ساحل، پایش تغییرات و مدلسازی جزرومد استفاده میکند. با توجه به اهمیت دریاچه ها و تالابها در اکوسیستم کشور و امکان استفاده از داده های فوق به منظور مطالعه آبهای داخلی، این مدیریت در سالهای اخیر، مطالعه تغییرات تراز و پهنه برخی از آب های داخلی را نیز در برنامه کاری خود قرار داده است. با توجه به کاهش شدید تراز دریاچه ارومیه در دو دهه اخیر و اهمیت آن برای کشور، پایش تغییرات تراز و مساحت این دریاچه از اهمیت بسزایی برخوردار می باشد که میتواند نمایانگر تاثیرات ناشی از تغییرات اقلیمی، کاهش آبهای ورودی و برنامه های احیای دریاچه ارومیه باشد. با توجه به همین اهمیت و ادامه کاهش شدید تراز این دریاچه، ستاد احیای دریاچه ارومیه در سال 1392 به منظور انجام مطالعات و ارائه راهکارهای لازم به منظور احیای این دریاچه در سال 1392 تشکیل و آغاز به کار نمود. »

سلطان پور در مورد علل تغیرات تراز آب گفت : « دریاچه ها بواسطه عدم اتصال به آبهای آزاد عموما تغییرات تراز گسترده ای را در مقایسه با دریاهای آزاد و اقیانوسها تجربه میکنند. تغییرات تراز آبهای آزاد متاثر از تغییرات اقلیمی و مداخلات انسانی در سطح جهانی می باشد. این در حالیست که تراز دریاچه ها به دلیل عدم اتصال به آبهای آزاد، متاثر از تغییرات اقلیمی و مداخلات انسانی منطقه ای می باشد. »

وی در تشریح چگونگی بررسی تراز آب دریاچه ارومیه و روند تغییرات آن افزود: « با ظهور تکنیکهای ماهواره ای به منظور پایش تراز دریاها و اقیانوسها این امکام فراهم شده است تا تراز دریاها، دریاچه ها و اقیانوسها بطور دقیق تری رصد شود. ماهواره های ارتفاع سنجی امروزه داده های لازم را به منظور پایش تراز آبهای کره زمین فراهم کرده اند. بررسی تراز دریاچه ارومیه در طی سه دهه پیش و با استفاده از داده های ماهواره ای فوق نشان می دهد که تراز این دریاچه در ابتدای دهه هفتاد شمسی بطور قابل ملاحظه ای افزایش یافته است در سال 1374 تراز دریاچه به مقدار 1278.5 متر رسید بطوریکه بسیاری از زیرساختهای شهری و ساحلی مورد تهدید قرار گرفته و تلاشهای زیادی به منظور کنترل افزایش بی رویه آب این دریاچه و جلوگیری از ورود آب به تاسیسات ساحلی و شهری و زمینهای زراعی معطوف گردید. پس از آن تراز این دریاچه به واسطه کاهش بارش و آب‌های ورودی به این دریاچه به آرامی رو به کاهش گذاشت به‌ طوری‌ که طی سه سال حدود یک متر از تراز این دریاچه کاسته شد. از سال 1377 روند کاهش آب این دریاچه با سرعت بیشتر و بسیار نگران کننده ای ادامه یافت بطوریکه طی چهار سال متوالی 3.5 متر دیگر از تراز دریا کاسته شد و تراز دریا در تابستان 1381 به مقدار 1274 متر رسید. کاهش تراز دریاچه سپس با شیب آرامی ادامه یافت و طی پنج سال بعدی، تراز دریاچه به میزان 0.7 متر دیگر کاهش یافته و در تابستان 1386 به مقدار 1273.30 متر رسید. تراز دریا در سال 1387 به میزان نزدیک به یک متر دیگر کاهش یافت و سپس تا سال 1394 کاهش تدریجی تراز دریا ادامه یافت بطوریکه تا تا سال 1394 حدودا 1.5 متر دیگر از تراز دریاچه کاسته شده و تراز دریا به 1271 متر رسید(7.5 متر پایین تر از تراز دریاچه در سال 1374) و این تراز را تا انتهای سال 1398 حفظ نمود. تصاویر ماهواره ای اخذ شده از این دریاچه مربوط به سالهای 1394 تا 1398 همگی نشان میدهد که بخشهای زیادی از این دریاچه (بویژه بخش جنوبی دریاچه) خشک شده است. در سالهای 1396 و 1397 تراز دریاچه حتی به کمتر از 1271 متر نیز کاهش یافت. تصاویر این دریاچه در این سالها همگی نشانگر خشکسالی گسترده و نگران کننده این دریاچه بوده و احیای آن مورد تردید بود. »
 
مدیر آبنگاری و امور جزر و مدی در ادامه گفت : « از اسفند ماه 1397 و سپس بهار 1398 بواسطه افزایش بارندگی و آب ورودی به دریاچه، تراز دریاچه با سرعت زیادی افزایش یافت؛ به‌طوری‌که طی چند ماه تراز دریاچه بیش از یک متر افزایش یافته و در خرداد 1398 از تراز 1272 متر عبور نموده و امید بسیاری را در راستای احیای این دریاچه ایجاد نمود. اگرچه در ماه‌های بعدی و بواسطه کاهش طبیعی آب‌های ورودی و افزایش تبخیر آب، تراز دریاچه روند کاهشی داشت ولی اطلاعات بدست آمده از داده‌های ماهواره‌های ارتفاع سنجی نشان می‌دهد که تراز دریاچه ارومیه بواسطه حجم آبهای ورودی به آن مجددا در زمستان 98 و بهار 99 افزایش یافته و در بهار 1399 تراز 1271.90 متری را تجربه کرده است که نسبت به سال گذشته ده سانتیمتر کاهش نشان میدهد. سپس بواسطه کاهش آبهای ورودی و افزایش تبخیر، تراز آب کاهش یافته و در انتهای تابستان 1399 تراز این دریاچه تقریبا 1271.5متر می باشد.»

وی خاطر نشان کرد : « بررسی تراز این دریاچه با استفاده از داده‌های ماهواره ارتفاع‌سنجی جیسون 3 در  سالها و ماههای اخیر نشان‌دهنده آن است که دریاچه ارومیه توانسته است تراز سال گذشته خود را کمابیش در سال جاری حفظ نموده و همچنان به احیای کامل در سال‌های آتی امیدوار بماند. بدیهی است که با توجه به کاهش شدید تراز دریاچه در طی بیش از دو دهه اخیر احیای نسبی آن در دو سال اخیر بسیار شکننده بوده و کاهش بارش و آب‌های ورودی به این دریاچه می‌تواند احیای آن را به مخاطره اندازد.»

وی در خاتمه بیان کرد : « باید توجه کرد که پدیده هایی مانند خشکسالی، نتیجه تغییرات اقلیمی و یا مداخلات انسانی گسترده و طولانی مدت هستند که بطور بلند مدت اثر کرده و بحران های بلندمدت ایجاد مینمایند. لذا، احیای دریاچه ارومیه در گرو انجام اصلاحات در رویه های آبیاری و استفاده بهینه و پایدار از منابع آبی و تداوم آن در بلند مدت است تا این دریاچه بتواند به شرایط پایدار اکولوژیکی سابق خود بازگردد.»

         
   تراز دریاچه ارومیه از دی ماه سال 1371 تا مهرماه 1399 شمسی


       
     تراز دریاچه ارومیه از دی ماه سال 1395 تا مهرماه 1399 شمسی

 
نگارنده : فائزه سلامی
https://www.ncc.gov.ir/vdcf.0d0iw6dc0giaw.html
ncc.gov.ir/vdcf.0d0iw6dc0giaw.html
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما
کد امنيتی